Józef Bem jest kolejnym polskim bojownikiem o wolność, który zapisał się w historii nie tylko Polski, ale i całej Europy. Tak jak Tadeusz Kościuszko, który walczył w wojnie o niepodległość w Ameryce Północnej, czy Jan Henryk Dąbrowski biorący udział w walkach u boku Napoleona Bonapartego we Włoszech i Rosji, również Bem, poświęcając się sprawie wolności Ojczyzny walczył poza granicami swojego kraju - wszędzie tam gdzie potrzebne były jego talenty przywódcze i wojskowe umiejętności.

Józef Bem urodził się 14 marca 1794 roku w Tarnowie. II rozbiór Polski, który podzielił w roku 1793 nasz kraj pomiędzy Rosję, Austrię i Prusy, sprawił, że jego rodzinne miasto znalazło się na terenach podległych Cesarstwu Austriackiemu. Po utworzeniu w roku 1807 na zdobytych przez Napoleona terytoriach małego państewka - Księstwa Warszawskiego Bem wraz z rodzicami przeniósł się do Krakowa, by ukończywszy tam gimnazjum św. Anny wstąpić w wieku piętnastu lat jako kadet do armii Księstwa. Błyskawiczna kariera, już po pół roku nauki przyniosła mu stopień podporucznika, potem zaś już jako porucznik artylerii I klasy wziął udział w kampanii napoleońskiej 1812 roku.

Po Kongresie Wiedeńskim w roku 1815 Księstwo Warszawskie zostało przemianowane na konstytucyjne Królestwo Polskie, Bem zaś został wykładowcą w Szkole Zimowej Artylerii, gdzie prowadził badania nad nowopowstałym typem rakiet bojowych. Ich wyniki zostały opublikowane w ilustrowanej przez niego pracy "Uwagi o rakietach zapalających". Ponieważ jednak Królestwo Polskie zależne było od Rosji, Bem nie zaprzestał również działalności konspiracyjnej dążącej do odzyskania przez Polskę pełnej wolności. Za udział w tajnej organizacji - Narodowym Towarzystwie Patriotycznym - w roku 1822 został skazany na degradację i rok więzienia. Mimo że wyrok uchylono, Józef Bem złożył dymisję i wyjechawszy do Galicji zajął się maszynami parowymi i ich zastosowaniem. Wynikiem jego zainteresowań była praca "O machinach parowych".

W galicyjskich Brodach pozostał Józef Bem do roku 1830. Kiedy 29 listopada wybuchło w Królestwie powstanie, wyruszył natychmiast by stanąć w szeregach walczących o wolność Polaków. 10 marca 1831 roku przybył do Warszawy, gdzie otrzymał nominację na majora i dowództwo nad 4. baterią lekkokonną. Na jej czele walczył pod Iganiam i Ostrołęką. Na szczególną uwagę zasługuje zwłaszcza ta ostatnia bitwa, podczas której oddziały Bema wsławiły się brawurową szarżą na rosyjskie oddziały. Dzięki niej armia polska nie została całkowicie rozbita, choć poniosła dotkliwą klęskę, tracąc ponad sześć tysięcy żołnierzy. Za odwagę na polu walki Bem otrzymał Złoty Krzyż Virtuti Militari i awans do stopnia generała brygady. Do końca powstania pozostał również przeciwnikiem kapitulacji. Polskie wojsko jednak złożyło ostatecznie broń 5 października 1831 roku przekraczając granicę pruską pod wodzą generała Macieja Rybińskiego.

Upadek Powstania Listopadowego zmusił Józefa Bema do emigracji. Jak większość Polaków w tym czasie, lata 1832 - 1845 nazywane bowiem są okresem Wielkiej Emigracji, wyjechał do Francji, która stała się ostoją polskich patriotów. Tam też powstała jego kolejna praca "O powstaniu narodowym w Polsce", w której Bem nie tylko ocenia powstanie z 1831, ale także stara się przedstawić program dalszej walki narodowowyzwoleńczej.

Czy wiesz, że... Po upadku Powstania Listopadowego Polki, które wyemigrowały do Francji, na znak żałoby po utraconym kraju nosiły na szyjach czarne wstążeczki. Obraz ten znajdziemy w początkowych scenach ekranizacji polskiej epopei narodowej "Pan Tadeusz", zrealizowanej w roku 1999 przez Andrzeja Wajdę.

W Paryżu zastał Bema kolejny zryw wolnościowy - tym razem jednak nie jest to powstanie w Polsce lecz Wiosna Ludów, która ogarnęła całą Europę. Polski generał wyjechał więc w roku 1848 do Austrii, gdzie w obronie Wiednia walczył po stronie rewolucjonistów przeciwko wojskom habsburskim. Następnie udał się na Węgry. Tam został naczelnym dowódcą siedmiogrodzkiej armii, na czele której od grudnia 1848 do marca 1849 wyparł z Siedmiogrodu wojska austriackie. Tym samym stał się węgierskim bohaterem narodowym - Ojczulkiem Bemem. W roku 1849 powierzono mu nawet dowództwo nad całą armią węgierską. Jednak kiedy na Węgry wkroczyła armia rosyjska, oddziały Madziarów nie były w stanie stawić czoła 70-tysięcznym wojskom austriacko-rosyjskim i 13 sierpnia 1849 roku powstanie upadło.

Józef Bem wraz z niedobitkami armii węgierskiej przekroczył granicę turecką. Próbował jeszcze co prawda odtworzyć swoje oddziały, przyjął nawet islam, aby ułatwić sobie drogę do awansu w armii tureckiej, jednak jego działania nie przyniosły spodziewanych rezultatów. Turcja bowiem została zmuszona przez Austrię i Rosję do rozproszenia emigrantów - nie było więc mowy o stworzeniu regularnych oddziałów.

Polski generał, w tureckiej armii w randze marszałka, zmarł na febrę 10 grudnia 1850 roku w syryjskim Aleppo. Jego prochy zostały przeniesione do kraju w roku 1929 i złożone w mauzoleum w Tarnowie.