|
|
|
|
Na frontach i w gabinetach
Oddziały polskie walczyły w czasie wojny na wszystkich frontach (Narvik,
kampania francuska, bitwa o Anglię -1940, Tobruk - 1941/42, Normandia,
Monte Cassino - 1944). Najsilniejsze zgrupowanie wojsk polskich na
Zachodzie stanowił II Korpus Generała Andersa we Włoszech, utworzony
w 1941 roku w ZSRR (składający się głównie z uwolnionych wówczas polskich
jeńców) na mocy porozumienia Sikorskiego i Stalina. Polacy wspierali
aliantów także w dziedzinie wywiadu (rozszyfrowanie kodu niemieckiej
Enigmy) - jednak dla przyszłości Polski najważniejsze były decyzje
polityczne.
 |
|
|
|
|
| |
 |
|
|
Na konferencji w Poczdamie
wytyczono między innymi zachodnią granicę Polski
na Odrze i Nysie. |
|
|
|
|
|
|
Zerwanie stosunków z ZSRR po ujawnieniu mordu katyńskiego, śmierć
gen. Sikorskiego w tajemniczej katastrofie lotniczej (1943) osłabiły
pozycję Polski na arenie międzynarodowej. Ani premier Mikołajczyk,
ani naczelny wódz generał Sosnkowski nie byli partnerami dla Churchilla,
Roosevelta, którzy za cenę udziału ZSRR w wojnie przeciw Niemcom byli
gotowi pozostawić Polskę w zależności od ZSRR.
Nie pomogły militarne wystąpienia Armii Krajowej w Wilnie, na Wołyniu
i we Lwowie, ani Powstanie Warszawskie (63 dni walk). Konferencje
aliantów w Teheranie (1943) i Jałcie (1945) zadecydowały o losie Polski:
wschodnie ziemie Rzeczpospolitej przypadły ZSRR, a Polska znalazła
się w sowieckiej strefie wpływów. Jedynymi ustępstwem ze strony Stalina
była zgoda na przyznanie Polsce ziem położonych nad Odrą oraz dawnych
Prus Wschodnich. Był to gest na rzecz tworzonego przez ZSRR z udziałem
polskich komunistów rządu sprzymierzonego ze Stalinem (2 polskie armie
walczyły pod rosyjskim dowództwem przy Armii Czerwonej). Po raz kolejny
z wojny mocarstw Polska wyszła wyniszczona (4/5 terytorium sprzed
wojny; ludność zmniejszyła się o jedną trzecią, majątek narodowy o
38%).
|
|
|
|
|
|
