|
Polska myśl humanistyczna kojarzona jest zwykle z osobami Ludwika Zamenhofa i Bronisława Malinowskiego. Ludwik Zamenhoff, chcąc ułatwić porozumiewanie się ludziom różnych ras i narodowości bez narażania się na kompleksy i etniczne uprzedzenia, podjął się zadania stworzenia zupełnie nowego języka. Oparł się na konstrukcji języków indoeuropejskich i - w mniejszym stopniu - germańskich. Zredukował do niezbędnego poziomu fleksję a zamiast niej wprowadził kombinacje tematów wyrazowych z morfemami gramatycznymi. Esperanto, bo tak nazywa się ów język, rządzi szesnaście reguł bez wyjątków, a słownictwo zamyka się w liczbie ok. 100 tys. wyrazów. W 1887 roku Zamenhof wydał pracę Język międzynarodowy, którą podpisał Dr Esperanto. W 1908 roku powstał Światowy Związek Esperantystów, który istnieje do dziś, a od 1954 wchodzi w skład UNESCO. Bronisław Malinowski jest bodaj najsłynniejszym polskim etnologiem i antropologiem społecznym. W 1913 opublikował The Family among the Australian Aborigines. Badania naukowe prowadzone w latach 1914-18 na Nowej Gwinei i Wyspach Trobrianda ugruntowały jego pozycję czołowego przedstawiciela funkcjonalizmu w antropologii. Jego książki Życie seksualne dzikich... i Argonauci Zachodniego Pacyfiku wzbudziły zainteresowanie daleko wykraczające poza środowiska uniwersyteckie. W 1913 opublikował The Family among the Australian Aborigines. Badania naukowe prowadzone w latach 1914-18 na Nowej Gwinei i Wyspach Trobrianda ugruntowały jego pozycję czołowego przedstawiciela funkcjonalizmu w antropologii. Jego książki Życie seksualne dzikich... i Argonauci Zachodniego Pacyfiku wzbudziły zainteresowanie daleko wykraczające poza środowiska uniwersyteckie. W latach 30. XX wieku triumfy zaczęła święcić polska archeologia. Egiptolog, archeolog i historyk sztuki Kazimierz Michałowski (1901-1981) stworzył na Uniwersytecie Warszawskim Katedrę Archeologii Śródziemnomorskiej. W latach 1936-1939 kierował polsko-francuskimi wyprawami do Edfu (Egipt). Po II wojnie światowej polscy archeolodzy szybko wrócili do pracy. Profesor Michałowski odnowił dawne kontakty i już w 1956 roku wyruszyła do Mirmeki na Krymie pierwsza polska powojenna wyprawa archeologiczna. Rok później polska ekspedycja prowadziła wykopaliska w Tell Atrib w Egipcie, a od 1959 roku w Palmyrze (Syria) i Nos Paphos (Cypr). W tym samym roku z inicjatywy profesora Michałowskiego otwarta została w Kairze Polska Stacja Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Do wybitnych osiągnięć profesora Michałowskiego należy przystąpienie do rekonstrukcji świątyni Hatszepsut w Deir el-Bahari, odkrycie tam świątyni Totumesa III i kierowanie międzynarodowym komitetem ekspertów, pracującym nad uratowaniem skalnego kompleksu świątyń w Abu Simbel, któremu groziło zalanie w związku z budową Wielkiej Tamy Asuańskiej, a także odkrycie fresków w Faras. Od lat 70. Stacja, dziś Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW, organizowała wykopaliska w Sudanie, Iraku, Egipcie, Syrii, na Cyprze. W wielu innych krajach polscy specjaliści dokonywali prac konserwatorskich.
|
