Stefan Czarniecki pochodził z ubogiej rodziny szlacheckiej. Osiągnięte zaszczyty i godności zawdzięczał nie rodowemu nazwisku, lecz własny przymiotom (do historii przeszło jego powiedzenie "Jam nie z soli, ani z roli ale tego co mnie boli"), szczególnie zaś niezwykłemu męstwu i nadzwyczajnym umiejętnościom taktycznym. Jako że w domu było jeszcze ośmioro rodzeństwa, a majątek rodziców nie był wielki, młody Stefan zaciągnął się do słynnych lisowczyków, lekkiej kawalerii najemnej zorganizowanej w XVII wieku przez Aleksandra Lisowskiego. Służąc w chorągwi Idziego Kalinowskiego brał udział w roku 1621 w bitwie pod Chocimiem, gdzie gromił Turków mając wówczas zaledwie osiemnaście lat. W lisowczyckich oddziałach nauczył się jednak Czarniecki tak charakterystycznego dla tej formacji okrucieństwa - najemni żołnierze słynęli bowiem z bezwzględności zarówno wobec pobitych wrogów jak i ludności cywilnej na zdobytych terenach.

Wyuczone rzemiosło wykorzystywał potem Czarniecki walcząc we wszystkich ważniejszych bitwach i prowadzonych przez Polskę wojnach: w 1624 z Tatarami pod Martynowem, w 1626 - 1629 ze Szwedami w Prusach, w 1632 pod Smoleńskiem jako porucznik chorągwi kozackiej, w 1637 z Kozakami pod Kumejkami, zaś w 1644 rozbijając oddziały Tuhaj - beja pod Ochmatowem. W uznaniu za swe zasługi otrzymał też w końcu majątek w Popowej Górze, niedaleko Smoleńska. W roku 1648 wyruszył w poselstwie do tatarskiego chana, przez którego został uwięziony, na polskim dworze zaś wszyscy byli przekonani, że zginął. Powrócił jednak do rodzinnej Czarnicy, w roku 1651 zaś wziął udział w bitwie pod Beresteczkiem, gromiąc oddziały zbuntowanego hetmana ukraińskiego Bohdana Chmielnickiego.

Czy wiesz, że... Pościg Stefana Czarnieckiego na Pomorze i do Danii za uciekającymi Szwedami, zwłaszcza jego przeprawa wpław z wojskiem na duńską wyspę Alsen, przeszedł do legendy upamiętniony w polskim hymnie narodowym - "Mazurku Dąbrowskiego" - słowami: Jak Czarniecki do Poznania Po szwedzkim zaborze Dla Ojczyzny ratowania Rzucim się przez morze. Józef Wybicki napisał "Mazurka Dąbrowskiego" we Włoszech w roku 1797, gdzie wraz ze swoim przyjacielem, Henrykiem Dąbrowskim, tworzył u boku Napoleona Legiony Polskie, które walczyć miały o niepodległość naszego, znajdującego się pod zaborami, kraju.

Dobrą passę Czarnieckiego przerwała dopiero w czerwcu 1652 roku bitwa pod Batohem, gdzie cudem uniknął śmierci. Ukryty podobno w stogu siana przez Rusina był świadkiem dokonanej przez Tatarów rzezi kilku tysięcy Polaków. To przeżycie zmieniło i tak nie łagodnego przecież rycerza w okrutnego mściciela - zdobywając coraz to wyższe stopnie wojskowe najpierw spacyfikował zbuntowaną Ukrainę, potem zaś stawiał opór Szwedom podczas ich najazdu na Polskę w latach 1655 - 1660, zwanego Potopem Szwedzkim. Wówczas okazało się, że prowadzona przez niego wojna podjazdowa jest jedynym wyjściem wobec dysponującej olbrzymią siłą ognia i niezwykle mobilnej potęgi szwedzkiej. Sprzymierzona z Danią Polska, mimo początkowych niepowodzeń, zdołała w końcu wyprzeć Szwedów z kraju, oraz z ziem duńskich.

Na sześć tygodni przed śmiercią Czarniecki, jeden z największych polskich strategów i dowódców XVII wieku otrzymał w końcu upragnioną buławę hetmana wielkiego koronnego, co było najwyższą możliwą godnością wojskową. Zmarł 16 lutego 1665 roku od rany odniesionej podczas tłumienia buntu w ukraińskim Stawiszczu.