PL EN DE FR ES RU
  
Turystyka Geografia Historia Społeczeństwo Gospodarka Kultura, Nauka i Media
  


Radio Polonia

 
Słuchaj na żywo!

Stefan Wyszyński (1901 - 1981)

Kardynał Stefan Wyszyński urodził się 3 sierpnia 1901 roku w małej wsi Zuzeli (Zuzela) nad Bugiem na pograniczu Mazowsza i Podlasia. Na mocy układu rozbiorowego pomiędzy Rosją, Austrią i Prusami z roku 1795 ziemie te należały do końca I wojny światowej (1918) do zaboru rosyjskiego, na terenie którego - na ziemiach bezpośrednio włączonych do Cesarstwa - szczególnie intensywnie prowadzony był proces wynaradawiania Polaków. Dlatego też w roku 1912 Wyszyński został wysłany przez ojca, matka bowiem zmarła, gdy chłopiec miał dziewięć lat, do znajdującej się na terenie Królestwa Polskiego Warszawy, gdzie w roku 1915 ukończył gimnazjum. Następnie wstąpił do seminarium Duchownego we Włocławku, które ukończył w roku 1924 i 3 sierpnia po wyjściu ze szpitala po ciężkiej chorobie został wyświęcony na kapłana.

Pierwszą mszę - tzw. mszę prymicyjną - Stefan Wyszyński odprawił w Częstochowie na Jasnej Górze, miejscu szczególnym dla wszystkich Polaków. Tam bowiem w klasztorze Ojców Paulinów znajduje się cudowny obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, patronki i opiekunki Polski. Kolejne cztery lata spędził w Lublinie, gdzie na tamtejszym Uniwersytecie, na Wydziale Prawa Kanonicznego i Nauk Społecznych otrzymał w roku 1929 stopień naukowy doktora, broniąc pracę z prawa kanonicznego pod tytułem: "Prawa rodziny, Kościoła i państwa do szkoły". Następnych kilka lat po studiach podróżował po krajach Europy, gdzie uzupełniał i poszerzał swoją wiedzę.

Po powrocie do kraju ksiądz Wyszyński zaczął wykładać w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku. Jednak kiedy w roku 1939 wybuchła II wojna światowa musiał opuścić Włocławek, gdzie za swoją działalność społeczną prowadzoną wśród robotników poszukiwany był przez Niemców. Na polecenie biskupa Kozala udał się do Lasek pod Warszawą. Kiedy 1 sierpnia 1944 roku w stolicy wybuchło Powstanie Warszawskie został kapelanem grupy Armii Krajowej "Kampinos". Pomagał także w szpitalu w Laskach niosąc rannym powstańcom duchową pociechę.

Z końcem wojny, w roku 1945, ksiądz Wyszyński wrócił do Włocławka, gdzie zajął się odbudową zniszczonego seminarium - został jego rektorem i redaktorem tygodnika "Ład Boży". Już rok później papież Pius XII mianował go biskupem diecezji w Lublinie, po śmierci zaś kardynała Hlonda, 22 października 1948 roku Episkopat Polski wybrał go na Arcybiskupa Metropolitę Gniezna i Warszawy oraz Prymasa Polski.

Lata pięćdziesiąte były dla Kościoła w Polsce okresem prześladowań ze strony władz komunistycznych - panujący wówczas stalinizm zakładał zniszczenie kościelnego autorytetu i pozycji. Dlatego też prymas Wyszyński zdecydował się na zawarcie tzw. "Porozumienia", które zostało podpisane 14 lutego 1950 roku przez Episkopat Polski i władze państwowe. Regulowało ono sytuację prawną Kościoła w Polsce. Jednak już w maju tego samego roku sejm uchwalił ustawę o konfiskacie dóbr kościelnych i zakonnych, łamiąc tym samym postanowienia "Porozumienia".


Czy wiesz, że...

W roku 2000 powstał film o życiu i uwięzieniu kardynała Stefana Wyszyńskiego "Prymas - trzy lata z tysiąclecia" w reżyserii Teresy Kotlarczyk. W roli głównej wystąpił polski aktor od lat działający również we Francji m. in. w słynnej Comédie Française - Andrzej Seweryn.
 
 

W roku 1953 rozpoczęła się kolejna fala prześladowań - kiedy Episkopat sprzeciwił się ingerencji państwa w obsadzanie stanowisk biskupich, rozpoczęły się masowe procesy i internowania kapłanów. Ich ofiarą padł również ksiądz Wyszyński, który w listopadzie 1952 został kardynałem. 25 września 1953 roku został osadzony najpierw w więzieniu koło Grudziądza, potem zaś kolejno w klasztorach w Stoczku Warmińskim, w Prudniku koło Opola i w Komańczy w Bieszczadach. Uwolniony został dopiero 26 października 1956 roku.

Nie zaprzestał jednak swej działalności duszpasterskiej i społecznej, której ukoronowaniem były obchody Roku Milenijnego w 1966 - w tysięczną rocznicę przyjęcia przez pierwszego władcę Polski, Mieszka, chrztu. Nie pozostał kardynał również głuchy na niepokoje społeczne w roku 1980. Kiedy powstawała w Polsce "Solidarność" zatroskany przede wszystkim o dobro ludzi i pokój w kraju wzywał obie strony - zarówno rząd, jak i strajkujących robotników - do odpowiedzialności za swoje czyny i ich skutki.

Kardynał Wyszyński, nazywany również Prymasem Tysiąclecia zmarł 28 maja 1981 roku. Przez całe życie najważniejszy był dla niego drugi człowiek - nie tylko jako kapłan nauczał, że najważniejsze w życiu ludzkim są godność i sumienie, lecz dawał temu wyraz również swoją działalnością społeczną i ogromnym patriotyzmem. Uważany jest za jeden z największych autorytetów moralnych XX wieku. Rok 2001, aby uczcić dwudziestolecie jego śmierci, został ogłoszony w Polsce Rokiem Kardynała Stefana Wyszyńskiego.


Polska dla poczatkujących
Co warto robić w Polsce? - przewodnik
Obyczaje narodowe
Cudzoziemiec w Polsce
Informacje praktyczne
Gdzie nocować?
Obrazy Polski
Polska kultura
Polskie święta
Sławni Polacy
Urokliwe miejsca i krajobrazy
Polska i Polacy
Regiony geograficzne
Zdjęcia Polskiej Organizacji Turystycznej (POT)
Mapy
Mapy Europy
Mapy Polski
Parki Narodowe i uzdrowiska
Parki Narodowe
Uzdrowiska
Przewodnik biznesowy
Informacje ogólne
Praktyczne informacje biznesowe
Miękkie aspekty prowadzenia biznesu
Polityka
Prawo
Wymiana międzynarodowa
Informacje ekonomiczne

Inwestowanie w Polsce –
5 kluczowych zadań
Dlaczego Polska?
Sprawdź uregulowania prawne?
Pozyskaj finansowanie
Znajdź partnera biznesowego
  wg regionu
  wg branży
Infolinia – pomoc dla inwestorów

NBP
Kursy walut
Kalkulator walut
Krytyczne dane ekonomiczne
Ośrodki badawcze
Potencjał edukacyjny

Terytorium i ludność
Terytorium
Klimat
Środowisko
Ludność
Regiony geograficzne
Historia Polski w pigułce
Od prehistorii do wczesnego średniowiecza
Okres średniowieczny
Czasy nowożytne
Wiek XIX - Polska w niewoli
Wiek XX: od niewoli do niewoli
Wiek XX: Polska pod dominacją radziecką
Rzeczpospolita po 1989
www.ww2.pl
www.solidarity.gov.pl
www.1956.pl

Konstytucja
Instytucje państwowe
Społeczeństwo
Postacie historyczne
Sławni Polacy
Jan Paweł II
Nobliści
Sztuki plastyczne
Nauka
Film i Teatr
Muzyka
Literatura
Sportowcy i odkrywcy
Znane postacie
powiększ czcionkę strona główna .  mapa serwisu .  kontakt
Copyright ©  
Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2002-
serwisy internetowe, intranet, multimedia, aplikacje mobilne
 Dla webmastera
Dla webmastera Regionów
Gemius - lider w badaniach Internetu